બુધ અષ્ટમી 2026
હિંદુ પંચાંગમાં આવતી બુધ અષ્ટમી અત્યંત શુભ અને પુણ્યદાયી તિથિ માનવામાં આવે છે. આ દિવસે ભગવાન શ્રીગણેશ, ભગવાન શિવ તથા બુધ ગ્રહની વિશેષ ઉપાસના કરવામાં આવે છે. ધાર્મિક માન્યતા અનુસાર આ દિવસે શ્રદ્ધાપૂર્વક વ્રત, પૂજા, જપ, દાન અને સદ્કર્મ કરવાથી બુદ્ધિ, વાણી, શિક્ષણ, વ્યવસાય અને જીવનમાં સુખ-સમૃદ્ધિનો આશીર્વાદ પ્રાપ્ત થાય છે.
બુધ ગ્રહને નવગ્રહોમાં જ્ઞાન, તર્કશક્તિ, ગણિત, વેપાર, વાણી, લેખન, બુદ્ધિ અને સંવાદના કારક માનવામાં આવે છે. તેથી વિદ્યાર્થીઓ, શિક્ષકો, લેખકો, વેપારીઓ, ચાર્ટર્ડ એકાઉન્ટન્ટ, વકીલો, મેનેજરો, સરકારી કર્મચારીઓ અને વ્યવસાય સાથે જોડાયેલા લોકો માટે બુધ અષ્ટમીનું વિશેષ મહત્વ છે.
બુધ અષ્ટમીનું ધાર્મિક મહત્વ
બુધ અષ્ટમીનો દિવસ મન, બુદ્ધિ અને વાણીને પવિત્ર બનાવવાનો દિવસ માનવામાં આવે છે. આ દિવસે ભગવાન શ્રીગણેશની આરાધના કરવાથી જીવનના વિઘ્નો દૂર થાય છે અને શુભ કાર્યોમાં સફળતા મળે છે.
ધાર્મિક પરંપરા મુજબ ભગવાન શ્રીગણેશ વિઘ્નહર્તા છે જ્યારે બુધ ગ્રહ બુદ્ધિ અને સંવાદના અધિપતિ માનવામાં આવે છે. તેથી આ દિવસે કરેલી પ્રાર્થના, જપ અને દાનથી જીવનમાં સકારાત્મકતા વધે છે.
બુધ અષ્ટમીના દિવસે શું કરવું?
૧. બ્રહ્મમુહૂર્તમાં જાગવું
સવારે વહેલા ઊઠીને સ્નાન કરી સ્વચ્છ અને પવિત્ર વસ્ત્રો પહેરો. શક્ય હોય તો લીલા અથવા સફેદ રંગના વસ્ત્રો ધારણ કરો.
૨. ભગવાન શ્રીગણેશની પૂજા
પૂજામાં નીચેની વસ્તુઓ અર્પણ કરી શકાય:
•દુર્વા
•લાલ અથવા પીળાં ફૂલ
•કુંકુમ
•અક્ષત
•ચંદન
•ધૂપ
•દીવો
•મોદક અથવા લાડુ
•ફળ
ગણેશજીને "ૐ ગં ગણપતયે નમઃ" મંત્રનો જપ કરવો શુભ માનવામાં આવે છે.
૩. બુધ ગ્રહના મંત્રનો જપ
બુદ્ધિ અને વાણીની કૃપા માટે નીચેનો મંત્ર જપી શકાય:
ૐ બ્રાં બ્રીં બ્રૌં સઃ બુધાય નમઃ
અથવા
ૐ બુધાય નમઃ
શ્રદ્ધા પ્રમાણે ૧૧, ૨૧, ૧૦૮ અથવા વધુ જપ કરી શકાય.
૪. ભગવાન શિવની આરાધના
બુધ ગ્રહ સાથે ભગવાન શિવની ઉપાસનાનું પણ વિશેષ મહત્વ માનવામાં આવે છે. શિવલિંગ પર જળ, દૂધ, બિલ્વપત્ર અને ધતુરા અર્પણ કરી "ૐ નમઃ શિવાય" મંત્રનો જપ કરી શકાય.
૫. દાન કરવું
આ દિવસે નીચેની વસ્તુઓનું દાન શુભ માનવામાં આવે છે:
•લીલા મગ
•લીલા વસ્ત્ર
•ફળ
•અન્ન
•પુસ્તકો
•પેન
•શિક્ષણ સામગ્રી
•ગરીબોને ભોજન
દાન હંમેશા પોતાની શક્તિ અનુસાર અને નિઃસ્વાર્થ ભાવથી કરવું.
૬. ગાયને લીલો ચારો ખવડાવવો
ગાયને લીલો ઘાસ અથવા ચારો અર્પણ કરવો શુભ માનવામાં આવે છે.
૭. પક્ષીઓને દાણા અને પાણી આપવું
પક્ષીઓને અનાજ તથા પાણી આપવું દયાભાવ અને પુણ્યનું કાર્ય ગણાય છે.
૮. સાત્વિક ભોજન
શક્ય હોય તો ઉપવાસ રાખવો અથવા ફળાહાર કરવો. ઉપવાસ ન કરી શકતા હોય તો સાત્વિક ભોજન લેવું.
૯. ધાર્મિક ગ્રંથોનું વાંચન
આ દિવસે ભક્તિભાવથી ધાર્મિક સાહિત્યનું વાંચન અથવા શ્રવણ કરવું શુભ માનવામાં આવે છે.
૧૦. જરૂરિયાતમંદોની મદદ
આ દિવસે ગરીબો, વૃદ્ધો, દર્દીઓ અને જરૂરિયાતમંદોની સેવા કરવી અત્યંત પુણ્યકારક માનવામાં આવે છે.
બુધ અષ્ટમીના દિવસે શું ન કરવું?
આ દિવસે શક્ય હોય ત્યાં સુધી નીચેના કાર્યો ટાળવા:
•અસત્ય બોલવું
•કોઈનું અપમાન કરવું
•નિંદા કરવી
•કઠોર ભાષા બોલવી
•ક્રોધ કરવો
•છેતરપિંડી કરવી
•વ્યસન કરવું
•માંસાહાર કરવો
•તામસિક ભોજન લેવું
•અનાવશ્યક વિવાદ કરવો
•માતા-પિતા અને ગુરુજનોનું અપમાન કરવું
•ગરીબોને અપમાનિત કરવું
•પ્રકૃતિને નુકસાન પહોંચાડવું
બુધ અષ્ટમીના દિવસે કયા રંગ શુભ?
પરંપરાગત રીતે નીચેના રંગો શુભ માનવામાં આવે છે:
•લીલો
•સફેદ
•હળવો લીલો
બુધ અષ્ટમીના દિવસે શું દાન કરવું?
•લીલા મગ
•લીલા શાકભાજી
•લીલા વસ્ત્ર
•પુસ્તકો
•પેન
•અભ્યાસ સામગ્રી
•અન્નદાન
•ગાય માટે ચારો
વિદ્યાર્થીઓ માટે ખાસ મહત્વ
વિદ્યાર્થીઓ માટે આ દિવસ ધ્યાન, અભ્યાસ અને પ્રાર્થના માટે ઉત્તમ માનવામાં આવે છે. નિયમિત અભ્યાસ સાથે પ્રાર્થના કરવાથી આત્મવિશ્વાસ અને એકાગ્રતા વધારવામાં મદદ મળે છે.
વેપારીઓ માટે મહત્વ
વેપારીઓ અને વ્યવસાયિકો માટે આ દિવસ નવા સંકલ્પ, સદાચરણ અને વ્યવસાયમાં પારદર્શિતા જાળવવાનો સંદેશ આપે છે. વ્યવસાયિક નિર્ણયો હંમેશા સમજદારી અને નૈતિકતા સાથે લેવા જોઈએ.
બુધ અષ્ટમીનો સરળ પૂજા ક્રમ
1.વહેલા સવારે સ્નાન કરો.
2.પૂજાસ્થળ સ્વચ્છ કરો.
3.દીવો પ્રગટાવો.
4.ભગવાન શ્રીગણેશનું ધ્યાન ધરો.
5.ફૂલ, દુર્વા અને પ્રસાદ અર્પણ કરો.
6.બુધ મંત્રનો જપ કરો.
7.ભગવાન શિવને જળ અર્પણ કરો.
8.આરતી કરો.
9.પ્રસાદ વહેંચો.
10.દાન અને સેવા કરો.
બુધ અષ્ટમીના લાભ
પરંપરાગત માન્યતા મુજબ ભક્તિભાવથી ઉપાસના કરવાથી:
•મનમાં શાંતિનો અનુભવ થાય.
•સદબુદ્ધિ અને વિવેક વિકસે.
•વાણીમાં મધુરતા આવે.
•અભ્યાસમાં એકાગ્રતા વધે.
•સદાચાર અને સેવા ભાવ મજબૂત બને.
•દાન અને પરોપકારની ભાવના વિકસે.
•આધ્યાત્મિક પ્રગતિ માટે પ્રેરણા મળે.
બુધ અષ્ટમીના લોકપ્રિય મંત્ર
ૐ ગં ગણપતયે નમઃ
ૐ બુધાય નમઃ
ૐ બ્રાં બ્રીં બ્રૌં સઃ બુધાય નમઃ

જય શ્રી કૃષ્ણ કોઈ બાબતે સંકોચ હોય તો અમારો સંપકૅ કરો. 👇👇👇
DISCLAIMER: Copyright Disclaimer Under Section 107 of the Copyright Act 1976, Allowance is made for "Fair Use" for purposes.
અહી ઉપરોક્ત આપેલ કોઈપણ માહિતી અથવા આ કંઈ પણ કાયૅ ઈન્ટરનેટ, ચોપડી, જુનાં ગ્રંથો આઘારિત છે.આ કરતાં પહેલાં, સંબંધિત નિષ્ણાતની સલાહ લો.આમાં www.okhaharan.com તેની પુષ્ટિ કરતું નથી.